KKennisToetsLager onderwijs

Hoofdletters

Hoofdletters aan het begin van een zin en bij eigennamen, persoonsnamen, aardrijkskundige namen en hun afleidingen, talen, feestdagen, historische gebeurtenissen, instanties, merken en titels.

7 min lezen 5 doelen9 bronnen

Waarom dit ertoe doet

Een hoofdletter vertelt de lezer twee dingen: hier begint een zin, of dit is een naam. De basis leren kinderen al in de eerste graad, maar de minimumdoelen gaan verder. Tegen het einde van het 4de leerjaar moeten leerlingen hoofdletters schrijven bij persoonsnamen, titels van boeken en films, aardrijkskundige namen, feestdagen, talen en taalvariëteiten. Tegen het einde van het 6de leerjaar komen daar afleidingen van aardrijkskundige namen, historische gebeurtenissen en namen van bedrijven, gebouwen en merken bij .

De twee hoofdregels

  1. Het eerste woord van een zin krijgt een hoofdletter .
  2. Een eigennaam krijgt een hoofdletter, een soortnaam een kleine letter .

Een eigennaam verwijst naar één unieke persoon, plaats, instelling, merk of gebeurtenis (Lien, Gent, de Schelde). Een soortnaam benoemt een soort en kan meestal een voor zich krijgen (een meisje, een stad, een rivier).

Twee bijzondere gevallen aan het begin van een zin:

  • Begint de zin met een apostrof, dan krijgt het eerstvolgende volledige woord de hoofdletter: 's Avonds lees ik. (niet 'S avonds) .
  • Begint een zin met een cijfer, dan krijgt hij geen hoofdletter . Schrijf het getal liever voluit.

Persoonsnamen

Voornamen en familienamen krijgen een hoofdletter, ook in bezitsvormen, verkleinwoorden en meervouden. In Belgische familienamen schrijf je losse voorzetsels en lidwoorden zoals ze in het geboorteregister staan : Jan Van den Bossche, Lies De Smet. Afleidingen van persoonsnamen schrijf je met een kleine letter (marxisme), behalve bij -achtig als de naam nog naar de persoon zelf verwijst .

Aardrijkskundige namen en hun afleidingen

Namen van plaatsen, rivieren, streken, bergen, landen, woestijnen en hemellichamen krijgen een hoofdletter. Het lidwoord blijft klein: de Dijle, de Sahara .

Ook afleidingen en samenstellingen behouden de hoofdletter :

  • bijvoeglijke naamwoorden: Belgisch bier, Franse kaas, West-Vlaams;
  • inwonersnamen: een Leuvenaar, een Amsterdammer;
  • samenstellingen: Amsterdamtrip, Saharastof.

Wordt de naam gebruikt voor een product, soort of type, dan schrijf je hem klein: een bordeaux, parmaham .

Windstreken schrijf je klein (het noorden van Italië, noordelijk), behalve als ze deel zijn van een naam: Zuid-Afrika, Noordoost-Vlaanderen .

Talen en dialecten

De naam van een taal, een dialect of een andere taalvariëteit krijgt een hoofdletter : het Nederlands, het Engels, het Antwerps, het Brabants, het Standaardnederlands. Een taalnaam die van een plaatsnaam is afgeleid, houdt de hoofdletter van die plaatsnaam.

Dagen, feestdagen, periodes en historische gebeurtenissen

kleinhoofdletter
dagen, maanden, seizoenen: maandag, januari, lenteofficiële namen van feestdagen: Kerstmis, Pasen, Allerheiligen, Valentijnsdag
informele namen: kerst, paaszondag, valentijnunieke historische gebeurtenissen: de Tweede Wereldoorlog, de Slag bij Waterloo
historische periodes: de middeleeuwen, de renaissance

Woorden die de tijd indelen, zoals dagen, maanden en seizoenen, schrijf je klein; de officiële naam van een feestdag krijgt een hoofdletter; namen van historische gebeurtenissen krijgen hoofdletters voor zover ze als uniek gelden .

Instanties, bedrijven, gebouwen en merken

Namen van instanties, bedrijven, organisaties en gebouwen krijgen hoofdletters : het Vlaams Parlement, het Atomium, Proximus. Gebruikt een bedrijf zelf een andere schrijfwijze, dan volg je die: bpost, eBay.

Merknamen krijgen een hoofdletter, ook als je er een exemplaar mee bedoelt: een Renault, een Coca-Cola. Is de merknaam een gewone soortnaam geworden, dan schrijf je hem klein: een spa, een thermos, een aspirientje. Werkwoorden afgeleid van een merk zijn ook klein: googelen .

Titels van boeken en films

Alleen het eerste woord van een titel krijgt een hoofdletter, plus eventuele eigennamen : Het verdriet van België, Oorlog en terpentijn.

Samengevat

  • Hoofdletter aan het begin van een zin; na een beginapostrof krijgt het volgende woord de hoofdletter ('s Avonds).
  • Eigennamen groot, soortnamen klein.
  • Afleidingen van aardrijkskundige namen houden de hoofdletter (Belgisch, Leuvenaar), behalve producten (een bordeaux).
  • Talen en dialecten: het Nederlands, het Antwerps.
  • Officiële feestdagen en unieke historische gebeurtenissen groot; dagen, maanden, seizoenen en periodes klein.
  • Instanties, bedrijven, gebouwen en merken groot, tenzij de naamgever anders schrijft of het merk een soortnaam werd (een spa).
  • Titels: alleen het eerste woord en eigennamen.

Test wat je onthouden hebt

Oefen meteen met de vragen en flashcards van deze les.

11 vragen 9 kaarten

Officiële doelen in deze les

Uit de minimumdoelen (LO_V2_0) en eindtermen (LO_V1_0) voor het lager onderwijs.

  • Minimumdoel 4de leerjaar · 1.2.5

    De leerlingen kunnen de volgende categorieën van woorden spellen:

    • woorden met een hoofdletter: persoonsnamen, titels van boeken en films, aardrijkskundige namen, feestdagen, talen en taalvariëteiten;

    • woorden met gedekte en vrije klinkers in open en gesloten lettergrepen;

    • woorden met een doffe klank in:

    • open en onbeklemtoonde lettergrepen;

    • voor- en achtervoegsels;

    • -eren,-elen,-enen;

    • frequente woorden.
      < bv. me, moeten, gevaar, voorzichtig, innerlijk, kinderen, meubelen, tekenen, avond >

    • woorden met tweetekenklanken: ei, ij, ou, au, eu, ui;

    • woorden met lettergroepen: aai, oei, ooi, eeuw, ieuw;

    • woorden met meerdere medeklinkers vooraan, in het midden, en achteraan;

    • woorden met medeklinkers eindigend op -b, -p- -d, -t, -g;

    • woorden met -ng en -nk;

    • woorden met -ch/-g;

    • meervouden op -s, 's, -en, -eren;

    • verkleinwoorden op -je, -tje, -etje, -pje, kje.

  • Minimumdoel 6de leerjaar · 1.2.4

    De leerling kan de volgende categorieën van woorden spellen:

    • woorden met hoofdletters: afleidingen van aardrijkskundige namen, namen van historische gebeurtenissen, namen van bedrijven, gebouwen en merken;

    • woorden die anders uitgesproken worden dan geschreven;
      < bv. station, actie, concert, succes, accu, quotiënt, examen, journaal, team, premier >

    • woorden met vrije klinkers ee, o, u, ie, i, oe, ai, in een open of gesloten lettergreep;
      < bv. café, diner, trainen, ruw, eventueel, fabrikant, radio, historisch, baby, bijzonder, journaal, militair >

    • woorden met de achtervoegsels -isch(e), -air(e), -iaal, -eaal, -ueel, -ieel;

    • vakspecifieke woorden uit het Latijn of Grieks;
      < bv. fauna, flora, fotografie >

    • onregelmatige verkleinwoorden;

    • meervouden op -ie en -ee;
      < bv. kopieën en zeeën >

    • afwijkende meervouden;
      < bv. musea, centra >

    • frequent gebruikte afkortingen, initiaalwoorden en letterwoorden;

    • frequent gebruikte woorden met koppelteken, apostrof, trema en accent.

  • Minimumdoel 4de leerjaar · 1.2.8

    De leerlingen kunnen zinnen en teksten schrijven met aandacht voor zinsstructuur, gebruik van hoofdletters en interpunctie.

  • Minimumdoel 6de leerjaar · 1.2.6

    De leerling kan samengestelde zinnen en teksten schrijven met aandacht voor zinsstructuur, gebruik van hoofdletters en interpunctie.

Bronnen

  1. 1

    Minimumdoelen lager onderwijs (LO_V2_0), einde 4de en 6de leerjaar · Vlaamse overheid, Departement Onderwijs en Vorming

    https://onderwijsdoelen.be/doelen/LO_V2_0

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  2. 2

    Hoofdletters - 01. Hoofdregels (hoofdletter of kleine letter) · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf een eigennaam met een hoofdletter, een soortnaam met een kleine letter.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-01-hoofdregels-hoofdletter-of-kleine-letter

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  3. 3

    's Avonds / 'S avonds (hoofdletter?) · Taaladvies.net (Nederlandse Taalunie)

    “Als de zin met een apostrof begint, krijgt het eerstvolgende volledige woord in de zin de hoofdletter.”

    https://taaladvies.net/s-avonds-of-s-avonds-hoofdletter/

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  4. 4

    Hoofdletters - 02. Persoonsnamen · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf in Belgische familienamen losse voorzetsels en lidwoorden altijd zoals ze in het geboorteregister”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-02-persoonsnamen

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  5. 5

    Hoofdletters - 05. Aardrijkskundige namen · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf namen van plaatsen, rivieren, streken, bergen, landen, woestijnen, hemellichamen en sterrenbeelden met hoofdletters.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-05-aardrijkskundige-namen

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  6. 6

    Hoofdletters - 06. Namen van talen en dialecten · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf de naam van een taal, een dialect of een andere taalvariëteit met een hoofdletter.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-06-namen-van-talen-en-dialecten

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  7. 7

    Hoofdletters - 09. Namen van dagen, feestdagen, periodes en historische gebeurtenissen · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf de officiële naam van feestdagen en andere bijzondere dagen met een hoofdletter.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-09-namen-van-dagen-feestdagen-periodes-en-historische-gebeurtenissen

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  8. 8

    Hoofdletters - 10. Namen van instanties, bedrijven, organisaties, gebouwen en merken · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf namen van instanties, bedrijven, organisaties en gebouwen met hoofdletters.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-10-namen-van-instanties-bedrijven-organisaties-gebouwen-en-merken

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

  9. 9

    Hoofdletters - 11. Titels van boeken, films, artistieke onderscheidingen en evenementen · Vlaamse overheid, Team Taaladvies

    “Schrijf het eerste woord van de titel van een boek, film of theaterproductie met een hoofdletter.”

    https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/hoofdletters/hoofdletters-11-titels-van-boeken-films-artistieke-onderscheidingen-en-evenementen

    Geraadpleegd op 15 oktober 2026

Zie je een fout of iets dat niet klopt met de bron? Meld het ons