Leenwoorden en moeilijke woorden spellen

Woorden die anders geschreven dan uitgesproken worden, vrije klinkers in leenwoorden, de achtervoegsels -isch, -air, -iaal, -eaal, -ueel en -ieel, en vakwoorden uit het Latijn en het Grieks.

7 min lezen 4 doelen10 bronnen

Waarom dit ertoe doet

Het Nederlands heeft altijd woorden ontleend aan andere talen: bureau uit het Frans, computer uit het Engels, aquarium uit het Latijn . Veel van die woorden behouden een spelling die niet past bij de Nederlandse klankregels. De minimumdoelen van het 6de leerjaar noemen ze uitdrukkelijk: woorden die anders uitgesproken dan geschreven worden, vrije klinkers in open of gesloten lettergrepen, woorden met de achtervoegsels -isch(e), -air(e), -iaal, -eaal, -ueel en -ieel, en vakwoorden uit het Latijn of Grieks .

Het principe van de herkomst

De Nederlandse spelling volgt in de eerste plaats de standaarduitspraak, maar veel woorden worden nog helemaal of gedeeltelijk volgens hun oorsprong gespeld . Een leenwoord is een woord dat ontleend is aan de woordenschat van een andere taal . Omdat veel leenwoorden hun oorspronkelijke spelling behouden, gelden de gewone regels er niet altijd: ananas en omelet hebben geen dubbele medeklinker na de korte klinker. Bij twijfel raadpleeg je het woordenboek .

Woorden die anders klinken dan ze geschreven worden

De minimumdoelen geven deze voorbeelden: station, actie, concert, succes, accu, quotiënt, examen, journaal, team, premier . Wat maakt ze moeilijk?

woord	wat je hoort	wat je schrijft
station, actie	geen t-klank, maar een s-achtige klank	t
concert	een s-klank	c
succes	ks	cc
accu	k	cc
quotiënt	kw, en twee aparte klinkers	qu en een trema
examen	ks of gz	x
journaal	zj en oe	j en ou
team	ie	ea

Vrije klinkers in leenwoorden

Bij leenwoorden schrijf je een klank soms anders dan in een Nederlands woord. De minimumdoelen noemen onder meer café, diner, trainen, eventueel, fabrikant, radio, historisch, baby, journaal, militair .

é: in café staat een accent, omdat het nodig is voor de uitspraak; diner en hotel krijgen er geen .
y: een y telt als klinker als ze klinkt als /ie/, zoals in baby .
i: in een open lettergreep zonder klemtoon schrijf je i en niet ie, zoals in figuur en gitaar ; vergelijk fabrikant, radio, historisch.
ai voor een ee-klank in trainen, en ou voor een oe-klank in journaal.

Achtervoegsels: -isch, -air, -iaal, -eaal, -ueel, -ieel

Bijvoeglijke naamwoorden met deze achtervoegsels komen vaak in schoolteksten voor:

achtervoegsel	voorbeelden	verbogen vorm
-isch	logisch, historisch, typisch	logische
-air	militair, populair	militaire
-iaal	speciaal, sociaal	speciale
-eaal	ideaal	ideale
-ueel	actueel, eventueel	actuele, eventuele
-ieel	officieel, financieel	officiële, financiële

Twee regels helpen je:

In -isch schrijf je altijd een i, nooit ie . De e in historische hoort bij de verbuiging.
Bij verbuiging pas je de regel van open en gesloten lettergrepen toe: speciaal → spe-ci-a-le, actueel → ac-tu-e-le . Bij -ieel botsen dan i en e, en daarom krijg je een trema: officieel → officiële, officiëler .

Vakwoorden uit het Latijn en het Grieks

In vakken als wetenschappen, aardrijkskunde en muziek komen veel woorden uit het Latijn en het Grieks. De minimumdoelen geven fauna, flora en fotografie als voorbeelden . Andere voorbeelden zijn aquarium, museum, thermometer, biologie en geografie. Let op:

in de Nederlandse spelling schrijf je de Griekse f-klank in deze woorden als f: fotografie, geografie;
de th blijft in thermometer;
de qu blijft in aquarium;
sommige woorden behouden hun Latijnse meervoud: museum, meervoud musea of museums .

Hulpmiddelen

De officiële spelling staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal, het Groene Boekje, een overzicht van de officiële spelling van Nederlandse woorden, uitgegeven door of in opdracht van de Nederlandse Taalunie . De online versie (woordenlijst.org) is gratis. Leerlingen leren een hulpbron inzetten om nieuwe woorden en betekenissen op te zoeken, en hun kennis van vreemde talen te gebruiken bij het lezen en schrijven van leenwoorden .

Samengevat

Leenwoorden behouden vaak de spelling van hun herkomsttaal (etymologisch principe).
Moeilijke plekken: t als s (station), c als s of k (concert, accu), x (examen), ou als oe (journaal), ea als ie (team).
In open lettergrepen zonder klemtoon schrijf je i (fabrikant), in -isch altijd i.
Bij verbuiging van -ieel krijg je een trema: officiële, financiële; bij -ueel niet: actuele.
Latijnse en Griekse vakwoorden: fauna, flora, fotografie, aquarium, thermometer.
Twijfel? Raadpleeg de Woordenlijst Nederlandse Taal.

Test wat je onthouden hebt

Oefen meteen met de vragen en flashcards van deze les.

11 vragen 8 kaarten

Officiële doelen in deze les

Uit de minimumdoelen (LO_V2_0) en eindtermen (LO_V1_0) voor het lager onderwijs.

Minimumdoel 6de leerjaar · 1.2.4
De leerling kan de volgende categorieën van woorden spellen:
- woorden met hoofdletters: afleidingen van aardrijkskundige namen, namen van historische gebeurtenissen, namen van bedrijven, gebouwen en merken;
- woorden die anders uitgesproken worden dan geschreven;
  < bv. station, actie, concert, succes, accu, quotiënt, examen, journaal, team, premier >
- woorden met vrije klinkers ee, o, u, ie, i, oe, ai, in een open of gesloten lettergreep;
  < bv. café, diner, trainen, ruw, eventueel, fabrikant, radio, historisch, baby, bijzonder, journaal, militair >
- woorden met de achtervoegsels -isch(e), -air(e), -iaal, -eaal, -ueel, -ieel;
- vakspecifieke woorden uit het Latijn of Grieks;
  < bv. fauna, flora, fotografie >
- onregelmatige verkleinwoorden;
- meervouden op -ie en -ee;
  < bv. kopieën en zeeën >
- afwijkende meervouden;
  < bv. musea, centra >
- frequent gebruikte afkortingen, initiaalwoorden en letterwoorden;
- frequent gebruikte woorden met koppelteken, apostrof, trema en accent.
Minimumdoel 6de leerjaar · 1.1.1
De leerling kan onbekende woorden lezen met behulp van inzicht in de morfologische opbouw en kennis van leenwoorden.
Minimumdoel 6de leerjaar · 1.4.4
De leerling kan actief op zoek gaan naar nieuwe woordbetekenissen en -relaties door gebruik te maken van woordleerstrategieën:
- vreemdetalenkennis inzetten;
- hulpbron inzetten.
Eindterm · 4.7
De leerlingen kunnen voor het realiseren van bovenstaande eindtermen bovendien:
- hun teksten verzorgen rekening houdende met handschrift en lay-out
- spellingsafspraken en -regels toepassen in verband met het schrijven van
- woorden met vast woordbeeld:
- klankzuivere woorden
- hoogfrequente niet-klankzuivere woorden
- woorden met veranderlijk woordbeeld (regelwoorden):
- werkwoorden
- klinker in open/gesloten lettergreep
- verdubbeling medeklinker
- niet-klankzuivere eindletter
- hoofdletters
- interpunctietekens . , ? ! :

Bronnen

1
Leenwoord · Wikipedia (nl)
“een woord dat letterlijk is ontleend aan de woordenschat van een andere taal”
https://nl.wikipedia.org/wiki/Leenwoord
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
2
Minimumdoelen lager onderwijs (LO_V2_0), einde 4de en 6de leerjaar · Vlaamse overheid, Departement Onderwijs en Vorming
https://onderwijsdoelen.be/doelen/LO_V2_0
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
3
Basisprincipes van de Nederlandse spelling (uitspraak, gelijkvormigheid, etymologie) · Vlaamse overheid, Team Taaladvies
“Woorden en woorddelen worden zo veel mogelijk op dezelfde manier gespeld.”
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/basisprincipes-van-de-nederlandse-spelling-uitspraak-gelijkvormigheid-etymologie
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
4
Medeklinkers - 2. Enkele of dubbele medeklinker · Vlaamse overheid, Team Taaladvies
“Schrijf een medeklinker met een dubbel teken na een korte klinker als er op die medeklinker nog een klinker volgt.”
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/medeklinkers/medeklinkers-2-enkele-of-dubbele-medeklinker
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
5
Klinkers - 2. Gebruik van accenten (accenttekens, uitspraaktekens, klemtoontekens) · Vlaamse overheid, Team Taaladvies
“Schrijf in Franse leenwoorden alleen uitspraaktekens als ze nodig zijn voor de uitspraak in het Nederlands.”
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/klinkers/klinkers-2-gebruik-van-accenten-accenttekens-uitspraaktekens-klemtoontekens
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
6
Basisbegrippen in verband met spelling (taalkundige termen) · Vlaamse overheid, Team Taaladvies
“Een lettergreep is open als die op een lange klinker of een tweeklank eindigt”
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/basisbegrippen-in-verband-met-spelling-taalkundige-termen
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
7
Klinkers - 1. Enkele of dubbele klinker · Vlaamse overheid, Team Taaladvies
“Schrijf de lange klinkers /aa/, /ee/, /oo/ en /uu/ dubbel in een gesloten lettergreep en enkel in een open lettergreep.”
https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/spellingregels/klinkers/klinkers-1-enkele-of-dubbele-klinker
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
8
Woordenlijst Nederlandse Taal: officieel · Woordenlijst Nederlandse Taal (Nederlandse Taalunie, Instituut voor de Nederlandse Taal)
“officieel | officiële | officiëler | officieelst”
https://woordenlijst.org/MolexServe/lexicon/find_wordform?database=gig_pro_wrdlst&wordform=officieel&paradigm=true&onlyvalid=true
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
9
Woordenlijst Nederlandse Taal: museum · Woordenlijst Nederlandse Taal (Nederlandse Taalunie, Instituut voor de Nederlandse Taal)
“museum | zelfstandig naamwoord (o) | meervoud: musea | meervoud: museums”
https://woordenlijst.org/MolexServe/lexicon/find_wordform?database=gig_pro_wrdlst&wordform=museum&paradigm=true&onlyvalid=true
Geraadpleegd op 15 oktober 2026
10
Woordenlijst Nederlandse Taal · Wikipedia (nl)
“een overzicht van de officiële spelling van Nederlandse woorden”
https://nl.wikipedia.org/wiki/Woordenlijst_Nederlandse_Taal
Geraadpleegd op 15 oktober 2026

Zie je een fout of iets dat niet klopt met de bron? Meld het ons